CERN Bir Keşif Daha

0
43
CERn
CERn

Cern de çalışmalarının sürdüren bilim adamları Büyük Hadron Çarpıştırıcısının son çalıştırılımasından elde edilen verileri ayıklamaya devam ediyorlar. En son olarak “tetraquark” ismi verilen aynı yapıya sahip 4 atomaltı parçaçıktan oluşan yapıyı buldular. Buldukları bu yapı çok uzun süre gözlenemedi ve muhtemelen de evrenin kozmolojisinde önemli bir role sahip değil. Fakat bu keşif bizlere tetraluark parçacıklarının çok değişkenlik gösterebildiğini ortaya çıkardı.

tetraquark
tetraquark yapısı (Resim: Fermilab)

Bu keşfedilen parçacık aslında yeni değil Büyük Hadron Çarpıştırıcısında çalışan bilim adamları daha önce de bir tetraquart parçacığı bilinmekte idi. Ancak bu seferki keşfedilen daha önce hiç karşılaşılmamış 3 tetraquark türü de keşfedilmiş olması önem arz  ediyor.

İlk quark(Kuark) yapısı 1964 yılında Murray Gell-Mann ve George Zweig tarafından proton v nötron gibi bir takım atom altı parçacıklar olarak tanımlanmış. Evrenin en küçük temel yapıtaşları olarak bilinmekteler. Büyük Hadron Çarpıştırıcısı deneyine kadar quark ların sadece ikili veya üçlü yapıda oldukları anılmakta idi. Bu çalışma bizlere gösterdki quarklar dörtlü yapıda da olabilirler.ve hatta beşli yapıya sahip quarklar(kuark) bile olabilir.

kuark
ikili üçlü ve yeni keşfedilenler ile birlikle dörlü kuark yapısı
pentaquark
beşli kuark atom altı parçacığı

Keşfedilen bu yeni tetraquark lar mega-electronvolts: X(4140), X(4274), X(4500) and X(4700) olarak isimlendirildiler.  Bunların her birinin içerisinde iki tane çekici ve iki tane de itici ağır atom altı paracıklar olduğu belirlendi( tıpkı + ve – etkileşiminde olduğu gibi). Ayrıca ilk defa dört atom altı parçacığının da tamamen ağır kuarklardan oluşan yapısı keşfedildi.

CERN bilim adamları tarfından bu kuart parçacıklarının aynı quark yapısını barındırmasına

Şekildeki grafikte 4 nokta da pik vermesi bu yeni paracıkları göstermekte. (Resim: CERN)

rağmen her birinin kendilerine özğü iç yapısı kütlesi ve kendi quantum numaraları olduğu açıklamasını yaptılar. X(4140) isimlendirmesi yapılan atom altı parçacığı daha önce araştırmacılar tarafından keşfedilen bu veri analizi ile karşılarına tekrar çıkan parçacık. Diğer üç parçacık, X(4274), X(4500) ve X(4700), ilk defa karşılaşılanlar çok kısa gözlemlenebiledikleri için varlıklarının kesin olarak ispatlanabilmesi için daha çok gözlem yapılmaya ihtiyaçları var.

CERN

Bir Cevap Yazın